معلمان بارز و قدیمی در شهرستان دیر
پیلیسیر:علم و علم اموزی در اسلام مرتبه ی بسیار والا و پر ارزشی دارد.حتی در اولین آیانی که خداوند به پیامبر اکرم(ص) وحی فرمودند تاکیدی بر علم و علم آموزی بود.
معلم هم که علم آموزی میکند دارای جایگاه بلندی است. او انسان را از پله های جهالت و نادانی بالا می برد و بر قوه تعقل و فهم او می افزاید . معلمی را به این سان شغل انبیا دانسته اند.
از زمانیکه در بوشهر مدرسه سعادت که جزو یکی از اولین مدارس نوین ایران است به روی علم آموزان باز شد علم در استان بوشهر در تمامی زمینه ها رشد کرد و افراد زیادی صاحب علم در علوم مختلف شدند و بسیاری از آنها معلمانی شدند که تا نسل ها خدمات شایان آنها از یادها نخواهد رفت.
بیشتر مدارس جنوب استان بوشهر در زمان پهلوی دوم افتتاح شدند و از آن زمان نام معلمی بر سر زبان ها افتاد. آن معلمان یا از درس خواندگان همان دیار بودند یا از شهرهای دوردست کشور به آن سامان آمده بودند تا خدمتی در راه علم کرده باشند.
در ادامه به ذکر نام معلمانی میپردازیم که در سالهای متمادی نامشان با علم و ادب و فرهنگ شهرستان دیر گره خورده است:
یکی از معلمانی که نقش فراوانی در رشد فرزندان شهرستان دیر داشته مرحوم فتح الله توفیقی بود .ایشان یکی از معلمین زحمت کش و عاشق به تمام معنای معلمی بود که در تغییر نگرش و خودباوری دانش آموزان این شهرستان نقش بارز و پر رنگی داشت و در راه علم آموزی رنج ها و سختی های فراوانی کشید و در نهایت در سانحه رانندگی جان باخت.
یکی دیگر از معلمانی که در شهرستان دیر به ویژه در شهر دوراهک باعث تعالی علمی بسیاری از فرزندان این دیار شد مرحوم حسین بردستانی بود که سالهای سال هم معلم بود و هم مدیر .ایشان سالها قرآن را به فرزندان این دیار آموختند (از جمله نگارنده که مدتها در کلاس قران ایشان حضور داشتم و فیض بردم) و واقعا دلسوز بودند و ایشان نیز در سالهای دهه هفتاد درگذشتند .

از دیگر معلمانی که نقش زیادی در علم و ادب آموزی در شهر دوراهک داشتند اقای قاسم درویشی معلم و شاعر نام آشنای جنوب کشور هستند .ایشان هنوز در قید حیات هستند و برای مردم منطقه یک موهبت الهی به شمار می آیند و امیواریم همیشه در سلامتی کامل باشند و نور وجودشان تا ابد تابان.
از دیگر معلمان قدیمی که نامشان بر تارک علم منطقه میدرخشد از جمله محمد فرخ زاد که از ایشان به عنوان اولین معلم بندر دیر نامبرده میشود و سید کوچک قاهری(سمت چپ) و سید محمد طاهر قاهری (سمت راست)که از معلمان قدیمی بندر دیر بوده اند.
به جز افراد نامبرده معلمان دلسوز بسیاری بوده اند که یا در قید حیات نیستند و یا در سنین پیری بسر میبرند که باید از ایشان تشکر و سپاسگذاری کرد .کاش میشد تمام معلین قدیمی منطقه که قید حیات هستند در یک مراسم جمع آورد و دست تک تکشان را بوسید.

دیّر : مولف فارسنامه ابن بلخی نام های قدیمی بندر دیر را «نجیرم» و «نجیرام» ذکر میکند. دکتر وایت هاوس و پارل شواتس نیز اعتقاد دارند که نجیرم در حوالی دیّر قرار دارد.در نقشههای قدیمی بویژه در نقشهای که در کتاب جغرافیای تاریخی سیراف درج گردیده، محل کنونی بندر دیر بنام نجیرم ثبت شدهاست.الله كرم خان حیات داودى معتقد است که بندر نجیرام بندر دیّر است .رضا طاهری مولف از مروارید تا نفت/ تاریخ خلیج فارس پیشینهٔ دوران قرنهای اولیه اسلامی دیر را در بندر نجیرم جستجو میکند .